U dziecka poniżej 5. r.ż. gorączka zwykle wiąże się z infekcją wirusową lub bakteryjną. Pojawia się także w przypadku rozwoju chorób zakaźnych, takich jak: ospa wietrzna, świnka czy różyczka. Temperatura dziecka może także wzrosnąć w okresie ząbkowania, po niedawnym szczepieniu lub na skutek przegrzania organizmu.
Podwyższona temperatura ciała, nieprzekraczająca 38 stopni Celsjusza, to tzw. stan podgorączkowy. Wyższe wartości określane są już mianem gorączki, która jest naturalnym mechanizmem obronnym organizmu. Jest to najczęściej efekt infekcji bakteryjnej, wirusowej lub grzybiczej, jednak zdarza się, że gorączka występuje również
Szary kolor kupki u niemowlaka, podobnie jak biały, może sygnalizować pewne problemy z prawidłowym funkcjonowaniem wątroby lub niedrożnością dróg żółciowych. Pamiętaj, że taki kolor stolca może być także efektem poszerzania menu dziecka o nowe produkty. Zawsze jednak w takiej sytuacji najlepiej zgłosić się z dzieckiem do
Zaparcia u najmłodszych są problemem czasem lekceważonym przez rodziców, ale trzeba zdawać sobie sprawę z faktu, że zaniedbane, trwające miesiącami problemy z wypróżnianiem się mogą prowadzić do poważnych kłopotów w tej sferze, a nawet skończyć się zabiegiem mechanicznego usuwania stwardniałego i blokującego jelita kału.
Należy zadbać o dobre samopoczucie dziecka: – podawaj dziecku dużo płynów do picia, a jeśli karmisz piersią – kontynuuj karmienie piersią. – podaj posiłek jeśli dziecko jest głodne, nie zmuszaj do jedzenia. – nie posyłaj dziecka do żłobka, klubu, ani przedszkola, czy szkoły, ale poinformuj placówkę o chorobie dziecka.
U noworodków i niemowląt do 3. miesiąca życia za gorączkę przyjmuje się temperaturę ciała równą lub przekraczającą 38 stopni Celsjusza (mierzoną w odbycie). U dzieci do 3. roku życia gorączką określa się temperaturę wahającą się w przedziale 38–39 stopni Celsjusza (mierzoną w odbycie), zaś u starszych, gdy przekracza
. Kupka niemowlaka – jak powinna wyglądać? Wspólnie z pediatrą, prof. dr n. med. Kamilem Hozyaszem przygotowaliśmy specjalny przewodnik po kupkach niemowlaka. Sprawdzisz w nim, o czym może świadczyć kolor stolca, jego konsystencja i zapach. Podajemy też amsterdamską skalę uformowania stolca niemowląt, którą można posługiwać się w komunikacji z lekarzami. Dowiesz się tutaj, jak powinna wyglądać kupka niemowlaka i co w kupce niemowlaka może niepokoić. Spis treści: Ciemnozielona lub czarna kupka noworodka Zielona kupa niemowlaka przed rozszerzaniem diety Kupka ciemnozielona, czerwona, pomarańczowa, z kłaczkami Kupka niemowlaka złocista jasnożółta lub musztardowa Bladożółta kupka niemowlaka, raczej luźna Wodnista kupka niemowlaka Kupa niemowlaka jasnożółta i brązowa Kupka odbarwiona – biała lub szara Śluz w kupce niemowlaka, nitki krwi lub ropa Kupka twarda, zbita, robiona z wysiłkiem Kupka z grudkami, kulkami, piaskiem Kupka o zapachu i konsystencji jak u dorosłego Krew w kale u dziecka – kiedy iść do pediatry Jak często niemowlę powinno robić kupkę? Amsterdamska skala kupek niemowlęcia Rodzaje kupek niemowlaka – infografika do pobrania Kupka niemowlaka – co oznacza jej kolor? Kupka niemowlaka i noworodka ma ścisły związek z tym, co dziecko zjada. Nawet jeśli jedynym pokarmem dziecka jest mleko – z piersi lub modyfikowane – kolor, konsystencja i zapach kupy może się różnić. U niemowląt powyżej 4–6 miesiąca, które mają już rozszerzaną dietę, różnice w wyglądzie stolca mogą być bardzo wyraźne. Dla pediatrów i opiekujących się dzieckiem rodziców sposób, w jaki dziecko się wypróżnia, jest ważną informacją o jego samopoczuciu i zdrowiu. Wyjaśniamy, jak wyciągać prawidłowe wnioski. Kupka niemowlaka ciemnozielona lub czarna, gęsta, lepka Co to jest? To smółka. Wydalają ją wszystkie noworodki zaraz po urodzeniu. Przypomina ciemnozieloną lub czarną masę, bo zawiera zagęszczone składniki wód płodowych. W miejsce smółki już po 3–4 dniach pojawia się prawdziwa prawidłowa kupka, inna – jeśli karmisz piersią, inna – gdy niemowlę pije mleko modyfikowane (czytaj więcej na temat smółki u noworodka). Zielona lub zielonkawa kupa niemowlaka Co to jest? Kupka u niemowlaka, który nie ma jeszcze rozszerzonej diety, może być zielonkawa, gdyż utlenia się pod wpływem powietrza. Kupa zielona to efekt podawania preparatów z żelazem lub mieszanką, która je zawiera, albo mleka modyfikowanego typu HA. Jeśli dziecko czuje się dobrze, przybiera na wadze, nie trzeba się tym martwić. Kupka zielona ze śluzem wymaga konsultacji u pediatry (czytaj więcej o zielonej kupie u niemowlaka). Kupka niemowlaka ciemnozielona, czerwona, jasnopomarańczowa, kłaczki w kupie (u niemowlaka z rozszerzoną dietą) Co to jest? Niektóre pokarmy mogą wywoływać niepokojące zmiany w kolorze kupy: np. buraczki (kupa czerwona), szpinak (kupa ciemnozielona), marchewka (kupa jasnopomarańczowa), banan (kupka niemowlaka po bananie zawiera czarne kłaczki). Kupka złocista, jasnożółta lub musztardowa, luźna, niekiedy półpłynna z grudkami, ma wyraźny kwaśny zapach, czasem papkowata Co to jest? To normalna, prawidłowa kupka zdrowego dziecka karmionego piersią. Im niemowlę jest starsze, tym kupa staje się bardziej gęsta. Kwaśny zapach powoduje pałeczka kwasu mlekowego, która działa ochronnie na organizm. Zapach ten zmieni się z chwilą wprowadzenia do diety dziecka innych pokarmów. Kupka niemowlaka bladożółta, raczej luźna (nie powinna być twarda) Co to jest? W taki sposób załatwiają się niemowlaki, u których jest stosowane karmienie mieszane, czyli piją mleko z piersi i jednocześnie są dokarmiane mlekiem modyfikowanym. Wodnista kupka niemowlaka Co to jest? Wodnista, pienista kupka niemowlaka, także kupka nieco luźna, żółta lub musztardowa to normalne wypróżnienie dziecka karmionego piersią. Niemal połowa niemowlaków w pierwszym miesiącu życia robi wodniste kupki. Wynika to z faktu, że mleko mamy ma właściwości lekko przeczyszczające. Ssanie piersi wymaga od dziecka większego zaangażowania, przez co pobudza pracę jelit. A na jej efekty nie trzeba długo czekać. Niepokój powinny budzić częste, zielone, wodniste kupki u niemowlaka, gdyż mogą oznaczać biegunkę. Najczęściej w kupce obserwuje się wtedy dodatkowo śluz, krew lub ropę. Najczęstszą przyczyną biegunki u niemowląt jest infekcja wirusowa, której mogą też towarzyszyć: gorączka, spadek apetytu i wymioty, co zwiększa ryzyko odwodnienia. W takiej sytuacji trzeba umówić się na wizytę u pediatry i bardzo dbać o pupę niemowlaka, aby nie doszło do odparzeń. Kupka od jasnożółtej po jasnobrązową, bardziej zwarta Co to jest? Kupka dziecka karmionego mlekiem modyfikowanym. Mleko z butelki sprawia, że dziecko nie wypróżnia się tak często jak niemowlę karmione piersią (warto zwracać uwagę na prawidłowe przygotowywanie mleka dla dziecka, aby nie dopuścić do powstania zaparcia). Niektóre rodzaje mieszanek dla niemowląt mają w swoim składzie probiotyki oraz prebiotyki, które pomagają w rozwoju dobrych bakterii w jelitach, tak jak u dzieci karmionych piersią. Kupka odbarwiona, biała, szara lub jasnożółtawa Co to jest? Odbarwiona kupka może pojawić się, gdy dziecko ma bardzo duży apetyt i przejada się mlekiem. Biały lub szary kolor w pieluszce może być dowodem na to, że układ pokarmowy nie nadąża z trawieniem. Czasem jednak świadczy o problemach ze zdrowiem. Szary lub biały stolec może być objawem niedrożności dróg żółciowych u niemowlęcia. Śluz w kupce niemowlaka, nitki krwi lub ropa Co to jest? Śluz w kupce lub krew to objaw biegunki u niemowląt. O biegunce mówimy, nawet jeśli takie wypróżnienie pojawia się raz na dobę (choć zwykle biegunkę kojarzymy ze zwiększoną liczbą wodnistych kupek). Kupka ze śluzem może być też objawem alergii. W obu przypadkach dziecko powinien zobaczyć lekarz. Jeśli chcesz zaoszczędzić na pieluchach, szukaj promocji w sieci. Ceny tych wielopaków są wyjątkowo opłacalne! Kupka twarda, zbita, robiona z dużym wysiłkiem Co to jest? To zatwardzenie. U niemowląt wiąże się ono z konsystencją kupki, a nie z tym, jak często się ona pojawia. Kupkę robioną bez wysiłku co 4 dni przez dobrze rozwijające się niemowlę uznaje się za normalne wypróżnienie. Natomiast robiona codzienna, ale sucha i twarda może oznaczać zaparcie. Zaparcia u niemowląt rzadko bywają objawem chorób tarczycy czy moczówki). Zwykle powodują gorsze samopoczucie dziecka. Zaparcia pojawiają się u dzieci karmionych mlekiem z butelki, ale także wtedy, gdy dziecko za mało pije, np. podczas upału, zimą – gdy w mieszkaniu jest bardzo suche powietrze. Swój udział w wywoływaniu zaparć ma także witamina D3. Taki niepożądany efekt może wywołać jej przedawkowanie, dlatego należy przestrzegać dawkowania, które zapisał pediatra. Kupka niemowlaka z grudkami, kulkami, piaskiem Co to jest? Kupka zawiera kawałki niestrawionych pokarmów. Niemowlęta nie umieją dobrze gryźć, mają niedojrzały układ pokarmowy, więc jedzenie może przechodzić do pieluszki w niezmienionej formie. Najczęściej w kupie widać kawałki warzyw lub owoców, które jadło dziecko, np. cząstki jabłka czy marchewki, malutkie kuleczki (rodzynki, groszek, kukurydza), ziarenka pomidora, ogórka, a nawet piasek, który tworzy się po zjedzeniu płatów śniadaniowych, kasz lub gruszek. Aby ułatwić trawienie, można maluszkowi kroić lub rozgniatać jedzenie. Kupka o zapachu i konsystencji jak u dorosłego Co to jest? Taka zawartość pieluszki pojawia się u starszych niemowląt i dzieci, które już skończyły rok. Ma na nią wpływ coraz bardziej urozmaicona dieta. Jaka kupka niemowlaka powinna skłonić do wizyty u pediatry? Zawartość niemowlęcej pieluszki przechodzi różne metamorfozy i nie każda z nich musi wywoływać rodzicielski strach. Większość kolorów i form to norma. Są jednak i takie, po których należy koniecznie pokazać dziecko lekarzowi. Idź do lekarza z dzieckiem, gdy: Zaparcie długo nie ustępuje, towarzyszą mu inne objawy, np. krew w kale u dziecka, osłabienie apetytu, drażliwość, zmiany na skórze, słabe przybieranie na wadze, nasilone ulewania, wymioty, wzdęcia brzucha. Kupka nagle i wyraźnie zmieniła konsystencję. Dziecko załatwia się zdecydowanie rzadziej lub częściej, a dodatkowo nie chce pić. Pojawił się śluz w kupce dziecka (to może być objaw alergii pokarmowej), ze smużkami krwi lub ropą. Jak często niemowlę robi kupkę? Niemowlaki robią kupkę kilka razy dziennie. Karmionym piersią na początku może się to zdarzać nawet 10-krotnie – co jest normą, jeśli dobrze przybierają na wadze. Około 3. miesiąca to się normuje (kupka 1–2 dziennie). Są też dzieci, które wypróżniają się raz na 2–3 dni. To też może być naturalne, jeśli kupka nie jest sucha i robiona z wysiłkiem. Koniecznie pielęgnuj pupę niemowlaka odpowiednim kremem. Te kosmetyki to same hity! Rodzice najczęściej polecają je na odparzenia u niemowląt: Amsterdamska skala kupek niemowlęcia Amsterdamska skala uformowania stolca powstała, aby móc oceniać konsystencję, ilość i kolor kupki niemowląt i ewentualnie na tej podstawie oceniać różnice między dziećmi z ciąż donoszonych a wcześniakami oraz dziećmi karmionymi piersią i mieszankami mlecznymi. Z badań wyłoniły się 4 typowe konsystencje kupki niemowlaka, 4 jej ilości oraz 6 jej kolorów. Stwierdzono też, że dla wyglądu stolca nie ma znaczenia wiek ciążowy w momencie porodu, czy dziecko było donoszone, czy chodzi o wcześniaka, a także czy dziecko jest karmione butelką, czy piersią. Skala ilości stolca (oceniano zabrudzenie środkowej części pieluchy): pielucha zabrudzona pielucha ubrudzona do 25 proc. pielucha ubrudzona w 25-50 proc. pielucha zabrudzona powyżej 50 proc. Skala konsystencji stolca: wodnisty miękki uformowany twardy Skala koloru stolca: żółty pomarańczowy zielony brązowy smółka w kolorze gliny Ilustrację do powyższej skali (zdjęcia stolców w pieluszkach) można obejrzeć w publikacji Centrum Nauki o Laktacji im. Anny Osliso – skala amsterdamska uformowania stolca (str. 4). Rodzaje kupek niemowlaka – infografika Lena Wojnowska Konsultacja: Prof. dr n. med. Kamil Hozyasz, pediatra, specjalista pediatrii metabolicznej (poza częścią o skali amsterdamskiej – dodano później). Zobacz też: Wzdęcia, gazy, a może dziecko cierpi na SIBO? Skaza białkowa nie tylko od mleka Biegunka u niemowlaka – co robić?
Gorączka u dzieci, a zwłaszcza u noworodków i niemowląt, przebiega nieco inaczej niż u dorosłych, ponieważ układ termoregulacji u najmłodszych wciąż się rozwija. Podwyższona temperatura często pojawia się nagle i szybko mija, a jej powodem nie zawsze musi być choroba. Choć wahania ciepłoty ciała w ciągu dnia, czy 0,5 - 1°C różnicy między temperaturą poranną a wieczorną nie są niczym nadzwyczajnym, to temperatura powyżej 37,5°C powinna wzbudzać w rodzicach wzmożoną czujność. W razie wątpliwości zawsze można zasięgnąć zasięgnąć porady medycznej. (Kliknij tutaj po bezpłatną poradę medyczną) Temperatura u dzieci – normy 36,6 - 37,5°C – normalna ciepłota ciała 37,5 - 38°C – stan podgorączkowy: wymaga obserwacji, może, ale nie musi, świadczyć o rozwijającej się chorobie 38 - 38,5°C – umiarkowana gorączka 38,5 - 40°C – wysoka gorączka 40°C i wyższa – bardzo wysoka gorączka, wymaga natychmiastowej interwencji lekarza (Kliknij tutaj po bezpłatną poradę medyczną) Przyczyny gorączki u dzieci Temperatura u małego człowieka może rosnąć z różnych powodów. Wśród nich można wymienić: choroby, najczęstsze to: "trzydniówka", infekcje bakteryjne lub wirusowe ( grypa, przeziębienie, zapalenie ucha czy angina), choroby zakaźne, takie jak ospa, odra, świnka, różyczka silne emocje płacz ząbkowanie reakcje na szczepienie latem: oparzenia słoneczne Skutki gorączki u dzieci Gorączka bywa czasem jedynie "skutkiem ubocznym" innych zjawisk zachodzących w małym organizmie. W przypadku choroby jest jednak czymś znacznie więcej: mobilizuje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał, zwalczając patogeny będące źródłem problemu. Dotyczy to jednak temperatury nie przekraczającej 38,5°C. Zbyt wysoka lub przedłużająca się gorączka działa niekorzystnie: obciąża serce i nerki, przyczynia się do odwodnienia i utraty elektrolitów, wyczerpania organizmu oraz obniżenia odporności. Po przekroczeniu granicy 39°C mogą pojawić się drgawki gorączkowe. (Kliknij tutaj po bezpłatną poradę medyczną) Kiedy i jak mierzyć temperaturę dzieciom? By podjąć decyzję o dalszym postępowaniu, musimy wiedzieć, jak wysoka jest gorączka u dziecka i jak długo się utrzymuje. Jakie objawy powinny skłonić nas do zmierzenia maluchowi temperatury? gorące czoło i plecy, chłodne ręce i nogi nadmierne pocenie się przyspieszony oddech rumieńce dreszcze wymioty, biegunka senność i zły humor bez wyraźnego powodu brak apetytu Ciepłotę ciała możemy mierzyć za pomocą termometru elektronicznego: w ustach, w odbycie (rektalnie), w pachwinie lub pod pachą. Należy przy tym pamiętać, że temperatura mierzona w buzi i w pupie jest zawyżona o 0,5°C w stosunku do tej mierzonej na powierzchni ciała. Choć w aptekach wciąż są dostępne tradycyjne termometry szklane (zamiast toksycznej rtęci zawierają dziś galinstan), lepiej nie używać ich u dzieci, zwłaszcza małych, które potrafią jeszcze panować nad swoimi ruchami. Niebezpieczeństwo pęknięcia szklanego urządzenia jest zbyt duże. Pomiar standardowym termometrem elektronicznym wymaga od malucha cierpliwości i powstrzymania się od gwałtownych ruchów przez około 1-2 minuty, a u malutkich dzieci może być bardzo kłopotliwy. Dlatego u niemowląt lepiej sprawdzić się może termometr w kształcie smoczka, który zmierzy temperaturę w ustach. Dobrym rozwiązaniem jest termometr douszny na podczerwień. Błona bębenkowa i ośrodek termoregulacji w mózgu mają wspólne naczynia krwionośne, dlatego pomiar za pomocą takiego urządzenia zapewnia wysoką dokładność. Jest także szybki, trwa nie więcej niż 2 sekundy. Może jednak być kłopotliwy przy zapaleniu ucha lub w przypadku dzieci, które mają bardzo wrażliwe uszy i bronią się przed dotykiem w tym miejscu. Za wadę tego termometru można także uznać konieczność dokupowania jednorazowych kapturków zapewniających higienę użytkowania. Najpopularniejsze wśród rodziców i najłatwiejsze w obsłudze są bezdotykowe termometry na podczerwień. Mierzymy nimi temperaturę przy czole lub skroni. Pomiar trwa maksymalnie kilka sekund, jest precyzyjny i higieniczny, nie wymaga bowiem kontaktu ze skórą. Tego typu urządzenia mają także dodatkowe funkcje, takie jak pomiar temperatury otoczenia, wody w wanience czy mleka w butelce. Gdy dziecko ma podwyższoną temperaturę, należy mierzyć ją często (klika razy dziennie, najlepiej za każdym razem, gdy coś wzbudzi nasze podejrzenia, na przykład zaobserwujemy nowe objawy, zmiany w wyglądzie lub zachowaniu dziecka, a także po podaniu leków lub zastosowaniu domowych metod zbijania gorączki), a wyniki zapisywać. Pozwoli to śledzić przebieg choroby, i przyda się podczas rozmowy z lekarzem. Większość termometrów na podczerwień ma pojemną pamięć, która mieści kilkadziesiąt wyników, co znacznie ułatwia ich zapisywanie i porównywanie. Przeczytaj także: Jak wybrać termometr bezdotykowy dla dziecka? Zobacz najpopularniejsze urządzenia Kiedy należy zbijać gorączkę u dzieci? Jak już wspomnieliśmy, umiarkowana gorączka pełni bardzo pożyteczną funkcję, pomaga bowiem walczyć z chorobą. Jednak wysoka gorączka (powyżej 38,5 - 39°C) może być niebezpieczna. Ponieważ skoki temperatury u najmłodszych bywają znaczne i szybkie, reagować powinniśmy już przy 38°C. Poniżej tej granicy wystarczy obserwować malucha i często sięgać po termometr, by kontrolować sytuację. W razie wątpliwości najlepiej zasięgnąć fachowej porady. (Kliknij tutaj po bezpłatną poradę medyczną) Jak postępować, gdy dziecko ma gorączkę? Jeśli zauważysz, że temperatura rośnie, zadbaj o to, by dziecko było ciepło ubrane lub dobrze przykryte. Gdy gorączka się ustabilizuje, nie przekraczając przy tym 38°C, postaraj się schłodzić jego ciało i poprawić samopoczucie: Ubierz malca w coś lekkiego, by się nie przegrzewał i zmieniaj mu ubranka, gdy tylko się spoci. Rozgrzany organizm szybciej traci wodę. Dawaj dziecku pić, często i małymi porcjami. Najlepsza będzie woda o temperaturze pokojowej, ewentualnie z bardzo małym dodatkiem miodu, cytryny czy soku malinowego (zbyt słodkie napoje odwadniają). Szkrab może nie mieć apetytu. Nie karm go na siłę. Najlepiej zrobi mu odpoczynek w łóżku lub spokojna zabawa. Jak zbić gorączkę u dziecka? Lepsze leki, czy domowe metody? Jeśli mimo zastosowania powyższych zaleceń temperatura utrzymuje się na poziomie 38,5°C lub wyższym, albo wynosi około 38°C i wciąż rośnie, trzeba sięgnąć po silniejsze metody jej zbijania. Jakie leki na gorączkę można podawać dzieciom? paracetamol – działa również przeciwbólowo, można podawać go już od 1. miesiąca życia. ibuprofen – działa przeciwgorączkowo, przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Jest mniej delikatny niż paracetamol, w związku z czym może być stosowany dopiero po 3. miesiącu życia. Leki dla dzieci dostępne są w formie syropów lub czopków. Te drugie są lepszym rozwiązaniem, nie obciążają bowiem układu trawiennego, łatwiej też je podać, jeśli dziecko nie ma apetytu. Nie sprawdzą się jednak, jeśli dziecko ma biegunkę. Dawkowanie jest zależne od wieku i wagi dziecka, dokładnie przestrzegaj więc zaleceń zawartych w ulotce, a najlepiej skonsultuj się z lekarzem. Po upływie pół godziny do godziny lek powinien zacząć działać. Jeśli temperatura nie spada mimo podania medykamentów, możesz zadzwonić po poradę medyczną. (Kliknij tutaj po bezpłatną poradę medyczną) Ważne: dzieciom poniżej 12. roku życia nie wolno podawać aspiryny! Może to prowadzić do poważnych uszkodzeń mózgu i wątroby. Trzeba wziąć pod uwagę, że każdy lek może mieć skutki uboczne, dlatego warto sięgać także po domowe metody zbijania gorączki: chłodne okłady na czoło, nogi, pachwiny kilkuminutowa chłodna kąpiel Chłodne nie znaczy lodowate – temperatura wody powinna być o dwa stopnie niższa niż aktualna ciepłota ciała dziecka. Zbyt zimne okłady i kąpiele mogą powodować szok termiczny. Najlepiej łączyć oba rodzaje działań: zanim leki zaczną działać, mija zazwyczaj 30-60 minut. W międzyczasie możemy uciec się do domowych sposobów i wspomóc tym samym działanie leku. Gorączka u dziecka – kiedy do lekarza? Nie każda gorączka wymaga konsultacji lekarskiej. Są jednak sytuacje, gdy nie warto zwlekać. Kiedy powinniśmy bezwzględnie spotkać się z pediatrą lub zadzwonić na pogotowie? jeśli gorączka u noworodka (dziecka w 1. miesiącu życia) wynosi 38°C lub więcej jeśli gorączka u niemowlęcia do 6. miesiąca życia wynosi 39°C lub więcej jeśli gorączka u dziecka wynosi 40°C lub więcej, niezależnie od wieku gdy gorączce towarzyszą inne objawy, takie jak wysypka, biegunka, bóle głowy, brzucha czy ucha gdy temperatura nie spada mimo usilnych prób jej zbijania gdy dziecko ma drgawki, "leje się przez ręce" lub traci przytomność gdy dziecko nie chce pić gdy gorączka utrzymuje się dłużej niż dobę, a jej przyczyna nie jest nam znana gdy mamy jakiekolwiek wątpliwości Kliknij tutaj po bezpłatną poradę medyczną Te artykuły również powinny cię zainteresować: Treści zawarte w artykule mają jedynie charakter informacyjny i nie zastępują porady lekarza. Decyzję o przyjmowaniu leków i ich dawkowaniu podejmuje lekarz prowadzący.
1. Gorączka u dziecka. Czyli? Prawidłowa temperatura ciała mieści się mniej więcej w przedziale 36,4-37 st. C, chociaż u dzieci zakres ten może być szerszy i wynosić 36,2-37,2 st. C. O gorączce mówimy, gdy temperatura przekracza 38 st. C. Musimy też wziąć pod uwagę, gdzie mierzymy temperaturę. Jeżeli korzystamy z pomiarów w odbycie należy odjąć pół stopnia. Pamiętajmy też, że termometry bezdotykowe są najmniej dokładne - warto kilka razy dokonać pomiaru (zwykle zaleca się około trzech razy) i wyciągnąć średnią. 2. Kiedy zbijać gorączkę? To jedno z najczęstszych pytań. Gorączka nie jest chorobą, jest objawem. Powinniśmy przede wszystkim łagodzić dolegliwości, a nie od razu walczyć z gorączką. Podwyższona temperatura działa pobudzająco na nasz układ odpornościowy, który wówczas lepiej walczy z wirusami. Z drugiej strony, same wirusy wolniej namnażają się w wyższych temperaturach. Zatem odpowiadając na pytanie: po leki przeciwgorączkowe sięgamy, kiedy dziecko przy gorączce ewidentnie źle się czuje, jest bardzo rozdrażnione lub apatyczne, ma dolegliwości bólowe, odmawia przyjmowania płynów. Ważną bowiem kwestią jest nawadnianie dziecka gorączkującego, które traci więcej płynów, chociażby przez parowanie i przyspieszony oddech. 3. Jak podawać leki przeciwgorączkowe, co jest ważne? Leki przeciwgorączkowe należy podawać w odpowiednich dawkach, aby były skuteczne, a także bezpieczne dla naszego dziecka. Możemy podawać jeden rodzaj leku, pilnując odstępów między kolejnymi dawkami (pomiędzy kolejnymi dawkami paracetamolu minimum cztery godziny, a pomiędzy kolejnymi dawkami ibuprofenu minimum sześć godzin). Możemy też stosować zamiennie obydwa leki, w tej sytuacji odstęp pomiędzy nimi jest dowolny. Jeżeli chodzi o skuteczne i bezpieczne dawki leków dla dzieci to dla ibuprofenu będzie to 7,5-10 mg/kg masy ciała na dawkę (dotyczy to zarówno postaci doustnych jak i doodbytniczych), a dla paracetamolu 10-15 mg/kg masy ciała dla preparatów doustnych oraz 20-25 mg/kg masy ciała dla postaci doodbytniczych. 4. Paracetamol czy ibuprofen? Których leków nie stosować? Na co uważać? Na to pytanie nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Paracetamol może być podawany już od pierwszych dni życia, natomiast ibuprofen zalecany jest po trzecim miesiącu życia. W zależności od reakcji dziecka na leki, a także od choroby, która jest przyczyną gorączki, podajemy jeden lub drugi preparat. Można je również stosować zamiennie w sytuacji, gdy temperatura nie zmniejsza się po podaniu jednego z nich. Jeżeli dziecko wymiotuje lepiej podać lek w postaci czopków doodbytniczych. W tej formie lek podamy także najmłodszym niemowlętom, które często ulewają. U dziecka, które wymiotuje bezpieczniej jest zacząć obniżać temperaturę paracetamolem, ponieważ ibuprofen może podrażniać śluzówkę żołądka i jelit, w której i tak już się toczy stan zapalny. Dodatkowo ibuprofen nie jest zalecany u dzieci odwodnionych, do czego właśnie predysponują nieżyty żołądkowo-jelitowe. To są tylko niektóre sytuacje, na które musimy uważać. Zawsze należy skonsultować z lekarzem wszelkie nasze wątpliwości, zwłaszcza gdy dziecko ma chorobę przewlekłą, przyjmuje na stałe różne leki (mogą zachodzić interakcje). Najważniejszą rzeczą dla nas, rodziców, powinna jednak być świadomość, że u dzieci poniżej 12 nie stosujemy kwasu acetylosalicylowego. Wiąże się to z ryzykiem wystąpienia rzadkiego powikłania - zespołu Reye'a, związanego z zaburzeniami świadomości oraz niewydolnością wątroby. Leki przeciwgorączkowe dla dzieci. O czym powinniśmy pamiętać? 5. Czy forma podania leku ma znaczenie? Leki przeciwgorączkowe dostępne są jako preparaty doustne (syropy, tabletki, kapsułki), doodbytnicze (czopki) oraz dożylne (zarezerwowane do użytku w warunkach szpitalnych). U noworodków i niemowląt w pierwszych miesiącach życia lepiej podawać czopki (paracetamol, pamiętajmy, że ibuprofen jest zalecany dopiero po trzecim miesiącu życia). U starszych, w zależności, jak nam jest wygodniej podać, co dziecko lepiej toleruje, a także jakie ma objawy - przy wymiotach np. będziemy podawać czopki, przy biegunce preparaty doustne. Tabletki i kapsułki podajemy oczywiście dzieciom starszym (nie wcześniej jak po szóstym roku życia, żeby uniknąć zadławienia). 6. Co z kompresami, chłodnymi kąpielami - mogą pomóc czy zaszkodzić? Stanowią pewną pomoc w obniżaniu temperatury ciała, ale to nie od nich powinniśmy zaczynać. Najpierw należy podać dziecku lek przeciwgorączkowy, żeby obniżył "ustawienie termostatu" w głowie, a dopiero potem robić chłodne kompresy (zwykle na kark, czoło, pachwiny) lub kąpiel chłodzącą (taka kąpiel powinna mieć temperaturę o stopień, dwa mniejszą niż temperatura ciała dziecka). W przeciwnym razie możemy spowodować, że nasza pociecha będzie doświadczać nieprzyjemnych dreszczy, bowiem bez podania leku przeciwgorączkowego organizm będzie dążył do utrzymania temperatury, jaka aktualnie jest "ustawiona" w mózgu. 7. Co powinno nas zaniepokoić? Zawsze czerwonym światłem powinien być stan dziecka. Gdy jest nadzwyczaj rozdrażnione albo apatyczne (rodzic często opisuje ten stan "to nie moje dziecko") powinniśmy skonsultować się z lekarzem. Musimy dbać o prawidłowe nawodnienie, dziecko może nie mieć apetytu przez kilka dni i nie musimy go zmuszać do jedzenia, ale powinniśmy dbać o prawidłowe nawodnienie - powinniśmy często proponować dziecku coś do picia (najlepiej wodę, ale może też być rozwodniony sok, np. jabłkowy). Zdecydowanie niepokojące jest występowanie wybroczyn, mogą one świadczyć o rozwijającym się poważnym zakażeniu ( o sepsie). Wybroczyny to małe czerwone, brązowe lub fioletowe plamki na skórze, które nie bledną pod uciskiem (możemy to ocenić uciskając miejsce z plamką przezroczystym przedmiotem np. linijką, szklanką). Dziecko z wybroczynami towarzyszącymi gorączce wymaga pilnej konsultacji na SOR. 8. Czy schemat postępowania jest taki sam u noworodka, niemowlęcia i małego (i starszego) dziecka? Jeżeli chodzi o noworodki i gorączkę to jest to połączenie, które wymaga pilnej konsultacji pediatrycznej. U tak małych dzieci (tj. w pierwszym miesiącu życia) nawet stan podgorączkowy (temperatura ciała pomiędzy 37,3 a 38 st. C) może świadczyć o rozwijającej się poważnej infekcji. Noworodki często przechodzą infekcje z bardzo niespecyficznymi objawami, dlatego wymagają pilnej interwencji. U niemowląt do trzeciego miesiąca życia również każda gorączka i stan podgorączkowy wymagają konsultacji. Natomiast u starszych dzieci, które przy gorączce czują się dość dobrze możemy poczekać z konsultacją dwa-trzy dni. Ważne, żeby w tym czasie dbać o odpowiednie nawodnienie i łagodzenie innych dolegliwości związanych z infekcją (katar, kaszel). Jeżeli dziecko poza gorączką nie ma innych objawów, to dobrze jest jak najszybciej zrobić badanie ogólne moczu, aby wykluczyć zakażenie dróg moczowych. 9. Czy gorączka jest powodem, aby iść z dzieckiem do lekarza? Kiedy to robić? A kiedy od razu do szpitala? Tak, gorączka wymaga konsultacji lekarskiej, ale nie zawsze musi być ona pilna. U starszych niemowląt i dzieci, które są ogólnie w dobrej formie możemy poczekać dwa-trzy dni, pamiętając o badaniu moczu w sytuacjach, gdy gorączce nie towarzyszą inne objawy, lub dziecko ma do tego wskazania np. poszerzenie układów kielichowo-miedniczkowych w nerkach. Pilnej konsultacji wymagają noworodki i niemowlęta do trzeciego miesiąca życia, towarzyszące gorączce wymioty, zły stan dziecka, obecność wybroczyn na skórze, wysypka. Szczególnej uwagi wymagają też dzieci z chorobami przewlekłymi jak np. cukrzyca, wady serca. Natomiast pilnej konsultacji na SOR wymagają dzieci w złym stanie, apatyczne. Gdy obserwujemy u nich narastającą ilość wybroczyn na skórze, a także gdy nie udaje nam się nawodnić dziecka i dochodzi do odwodnienia organizmu. 10. Czego objawem może być gorączka? Przyczyny gorączki u dzieci mogą być różne. Najczęstsze to oczywiście infekcje: wirusowe, bakteryjne i, rzadziej, grzybicze. Infekcje mogą dotyczyć różnych układów: oddechowego, pokarmowego, przewodu pokarmowego, dróg moczowych, ale też bardziej poważne, układu nerwowego (zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych). Poważną przyczyną gorączki jest również udar cieplny. Z rzadszych przyczyn występujących u dzieci będą to: zaburzenia endokrynologiczne (np. nadczynność tarczycy), choroby metaboliczne, układu nerwowego, niektóre leki. Jedną z częstszych przyczyn gorączki u dzieci są szczepienia. Natomiast ząbkowanie może dać nieznaczne podwyższenie ciepłoty ciała, raczej nie przekraczające 38,2 st. C. 11. Czy z gorączką dziecko może wychodzić na dwór? Zdecydowanie nie. Powinniśmy ograniczyć wyjścia do koniecznego minimum np. na wizytę do lekarza. Spacery są zalecane u dziecka, które przynajmniej od doby ma prawidłową temperaturę ciała i dobrze się czuje.
goraczka i czeste kupki u dziecka